OGLĘDZINY MIEJSCA ZDARZENIA

CZYNNOŚCI OGLĘDZINOWE 

Zadaniem zespołu oględzinowego jest dokonanie czynności procesowych oględzin miejsca lub miejsc przestępstwa, a w szczególności:

  1. ujawnienie i zabezpieczenie przy użyciu metod i środków techniki kryminalistycznej śladów i dowodów przestępstwa,
  2. prawidłowe udokumentowanie przebiegu oględzin oraz ich wyników w protokole z tej czynności oraz na środkach technicznych przeznaczonych do utrwalania obrazu lub dźwięku przy wykorzystaniu urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk oraz na szkicach albo planach miejsca przestępstwa.

Zespołem oględzinowym kieruje oraz pracę podległych policjantów organizuje policjant wyznaczony spośród kierownika, zastępcy kierownika, albo policjanta komórki dochodzeniowo-śledczej, techniki kryminalistycznej albo laboratorium kryminalistycznego, zwany dalej "kierującym oględzinami".

Kierownik jednostki Policji lub uprawniony przez niego policjant, albo kierownik grupy operacyjno-procesowej o wyznaczeniu kierującego oględzinami informuje prokuratora, a także dyżurnego jednostki Policji. Dyżurny jednostki Policji przekazuje kierującemu zespołem zabezpieczającym dane kierownika grupy operacyjno-procesowej, a także dane kierującego zespołem oględzinowym, jako osoby przejmującej, po przybyciu na miejsce przestępstwa, kierowanie czynnościami policyjnymi na miejscu przestępstwa.

W skład zespołu oględzinowego, w zależności od rodzaju przestępstwa, mogą wchodzić:

  • kierujący zespołem oględzinowym,
  • policjant lub policjanci komórki dochodzeniowo-śledczej prowadzący czynność procesową oględzin miejsca przestępstwa albo wydzielonych sektorów tego miejsca,
  • kierownik lub zastępca kierownika laboratorium kryminalistycznego lub komórki techniki kryminalistycznej albo policjant laboratorium kryminalistycznego lub komórki techniki kryminalistycznej - koordynator czynności techniczno-kryminalistycznych wykonywanych przez policjantów laboratorium kryminalistycznego i komórki techniki kryminalistycznej, policjant lub policjanci laboratorium kryminalistycznego lub komórki techniki kryminalistycznej ujawniający i zabezpieczający ślady kryminalistyczne i dowody przestępstwa przy użyciu odpowiednich metod i środków techniki kryminalistycznej oraz dokumentujący stan miejsca przestępstwa, przebieg oględzin oraz ich wyniki między innymi poprzez sporządzanie planów, szkiców oraz w miarą potrzeby za pomocą urządzeń l środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku,
  • lekarz, lekarz z zakładu medycyny sądowej,
  • biegli odpowiednich specjalności, będący policjantami albo pochodzący spoza organów ścigania.
  • przewodnik psa specjalistycznego.

Skład osobowy zespołu oględzinowego w każdej sytuacji należy dostosować do rodzaju przestępstwa, obszaru lub obiektu na lub, w którym popełniono przestępstwo, przewidywanego zakresu czynności do wykonania oraz Innych specyficznych dla danego rodzaju miejsca przestępstwa okoliczności.

Kierujący zespołem oględzinowym odpowiada bezpośrednio za organizację czynności na miejscu przestępstwa a także, jeżeli w danym przypadku nie wyznaczono koordynatora czynności techniczno - kryminalistycznych, wykonuje również jego zadania. W szczególności odpowiedzialny jest za:

  1. ustalenie samodzielnie   albo   w   porozumieniu   z   koordynatorem   czynności techniczno-kryminalistycznych,(jeżeli został wyznaczony)     priorytetów poszczególnych zadań i bieżącą ocenę Ich realizacji oraz znaczenia dla procesu wykrywczego,
  2. zapewnienie prawidłowego obiegu informacji o wynikach czynności procesowych i techniczno-kryminalistycznych na obszarze objętym oględzinami, szczególnie między podzespołami oględzlnowymi oraz zapewnienie ochrony poufności wyników czynności procesowych i techniczno-kryminalistycznych,
  3. nadzorowanie przestrzegania zasad dotyczących:
    • odpowiedniego ubioru wszystkich osób wchodzących na obszar oględzin (odzież ochronna - ochrona na obuwie, rękawiczki, kombinezony, maski itp.),
    • zabezpieczania, do ewentualnych badań eliminacyjnych, wykorzystanych elementów odzieży ochronnej w sposób podobny jak materiału dowodowego,
  4. zapewnienie niezbędnego wsparcia technicznego i specjalistycznego prowadzenia oględzin l wykorzystanie w ich toku wyników wykonywanych równolegle badań kryminalistycznych,
  5. udzielanie informacji o wynikach oględzin kierownikowi grupy operacyjno- procesowej,
  6. nadzorowanie przestrzegania podczas oględzin zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
  7. współdziałanie z kierującym zespołem logistycznym w zabezpieczaniu potrzeb materiałowych, socjalnych i bytowych policjantów l Innych osób uczestniczących w oględzinach,
  8. gromadzenie, analizowanie l porządkowanie dokumentów z czynności wykonanych przez poszczególnych uczestników oględzin (protokołów, notatek służbowych, szkiców, planów, nośników informacji itp.).

Koordynator wspomagania techniczno-kryminalistycznego podlega kierownikowi grupy operacyjno-procesowej i odpowiedzialny jest za:

  1. nadzorowanie czynności wszystkich policjantów laboratorium kryminalistycznego i komórki techniki kryminalistycznej na miejscu oględzin oraz rozliczenie ich przed zakończeniem czynności z wykonanych czynności techniczno-kryminalistycznych,
  2. zapewnianie zespołowi oględzinowemu dostępu do wszelkich metod i środków techniki   kryminalistycznej,  których   zastosowanie  podczas  oględzin   może   być niezbędne,
  3. zagwarantowanie    sprawnego przepływu    Informacji    pomiędzy    technikami kryminalistyki    lub    ekspertami    policyjnych    laboratoriów    kryminalistycznych wykonującymi   czynności   techniczno-kryminalistyczne,   a   kierownikiem   grupy operacyjno-procesowej,
  4. zapewnienie optymalnego wykorzystywania uzyskanego podczas oględzin materiału dowodowego,
  5. udzielanie dokładnej informacji o bieżących wynikach oględzin miejsca przestępstwa oraz wstępnych badaniach zebranych śladów kryminalistycznych l dowodów przestępstwa kierownikowi grupy operacyjno-procesowej oraz udzielanie konsultacji w zakresie budowy wersji śledczych,
  6. współdziałanie z kierującym oględzinami w zapewnieniu ochrony życia l zdrowia osobom wykonującym czynności na miejscu oględzin,
  7. kontrolowanie jakości pracy na miejscu oględzin oraz właściwego zabezpieczania technicznego materiału dowodowego przeznaczonego do dalszych badań kryminalistycznych,
  8. kontrolowanie (przez urządzenia łączności lub łączników) przebiegu wykonywanych badań kryminalistycznych materiału dowodowego zabezpieczonego w toku dochodzenia w niezbędnym zakresie.

Zadaniami policjanta laboratorium kryminalistycznego lub komórki techniki kryminalistycznej-specjalisty w rozumieniu k.p.k. - (technik kryminalistyki lub ekspert laboratorium kryminalistycznego) są:

  1. przeprowadzenie wstępnej oceny miejsca zdarzenia - ogólne zapoznanie się ze specyfiką danego miejsca - i przekazanie swoich spostrzeżeń kierującemu oględzinami,
  2. skontrolowanie prawidłowości zabezpieczenia technicznego obszaru oględzin,
  3. prowadzenie dokumentacji czynności techniczno-kryminalistycznych związanych ze zbieraniem materiału dowodowego,
  4. ustalenie zakresu i przebiegu wykonanych na etapie zabezpieczania miejsca czynności na miejscu zdarzenia,
  5. wyznaczenie, dokładne zbadanie, zabezpieczenie i wyraźne oznakowanie drogi poruszania się po miejscu przestępstwa ("ścieżki powszechnego dostępu na miejscu zdarzenia") prowadzącej do centralnego punktu tego obszaru,
  6. utrwalenie na zdjęciach fotograficznych lub elektronicznych nośnikach (taśma wideo) ogólnego widoku miejsca zdarzenia (sporządzenie dokumentacji przy wykorzystaniu urządzeń lub środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku),
  7. podejmowanie wszelkich koniecznych czynności mających na celu szczegółowe zbadanie miejsca, na którym znajdują się zwlókł, aby umożliwić podjęcie badań samych zwłok i następnie zabranie ich z miejsca oględzin,
  8. udokumentowanie i utrwalenie pozycji zwłok,
  9. dokładne przeszukanie całego obszaru oględzin celem ujawnienia i zabezpieczenia wszelkiego rodzaju śladów kontaktowych,
  10. zapewnienie specjalistycznego wsparcia w postaci dostępnych metod i środków techniki kryminalistycznej wszystkim biegłym wykonującym czynności na miejscu oględzin podczas ujawniania i zabezpieczania śladów i ich dokumentowania technicznego,
  11. prawidłowe zabezpieczenie techniczne materiału dowodowego zbieranego podczas oględzin,
  12. bieżące informowanie kierującego zespołem oględzinowym i koordynatora czynności techniczno-kryminalistycznych o wynikach wykonywanych czynności oraz przekazywanie dokumentacji z tych czynności kierującemu zespołem oględzinowym,
  13. sporządzenie szczegółowego opisu wszystkich wykonanych zdjęć fotograficznych (materiału poglądowego) i przekazanie go kierującemu oględzinami,
  14. sporządzenie wszystkich niezbędnych szkiców i planów obejmujących cały obszar oględzin,
  15. po utrwaleniu ogólnej sytuacji zastanej na miejscu oględzin, w miarę prowadzenia oględzin dokumentowanie położenia poszczególnych zabezpieczanych dowodów rzeczowych l śladów kryminalistycznych,
  16. w przypadku oględzin znacznych obszarów terenu lub obiektu, gdzie zastosowano technikę podziału obszaru lub obiektu na poszczególne sektory oględzin, sporządzenie planu ukazującego rozmieszczenie tych sektorów.
  17. współpracowanie z organem procesowym przy typowaniu materiału do badań kryminalistycznych.

Zakres czynności wykonywanych przez technika kryminalistyki lub eksperta laboratorium kryminalistycznego określa kierujący oględzinami, w porozumieniu z koordynatorem czynności techniczno-kryminalistycznych.

W przypadku udziału technika kryminalistyki lub eksperta laboratorium kryminalistycznego w oględzinach zwłok na miejscu ich znalezienia, do ich zadań należy:

  1. sfotografowanie pozycji zwłok oraz dla potrzeb ich identyfikacji,
  2. udokumentowanie widocznych śladów obrażeń, w miarę potrzeby z zastosowaniem skalówek i innych wskaźników,
  3. zgodnie  z  potrzebami   i  wymaganiami  pobranie  próbek  kryminalistycznych   z powierzchni ciała denata (z zastrzeżeniem kompetencji lekarza),
  4. we współpracy z policjantem odpowiedzialnym za ewidencję dowodów rzeczowych zapakowanie l odpowiednie oznaczenie poszczególnych części odzieży denata,
  5. pobranie, po wcześniejszym zabezpieczeniu zawartości spod paznokci i innych śladów kryminalistycznych z powierzchni dłoni i rąk, odcisków palców i dłoni denata (zawsze należy rozważyć   potrzebę zabezpieczenia   innego   materiału niezbędnego do identyfikacji zwłok np. próbka do określenia kodu genetycznego),
  6. w przypadku domniemanego narzędzia zabójstwa (np. broń palna, nóż), zapewnienie odpowiedniego jego zabezpieczenia technicznego tak, aby umożliwić zapoznanie się z nim lekarzowi badającemu zwłoki, bez obawy zatarcia śladów lub naniesienia nowych.

Zadania eksperta o odpowiedniej specjalności zatrudnionego w laboratorium kryminalistycznym Policji, wezwanego do udziału w oględzinach miejsca przestępstwa, są następujące:

  1. wstępne ustalenie kolejności zdarzeń w trakcie popełniania przestępstwa po osobistym zapoznaniu się z miejscem oględzin,
  2. udzielanie pomocy w ocenie wiarygodności informacji uzyskanych od świadków (ustalenie, czy są one zgodne z naukową interpretacją ujawnionego materiału dowodowego),
  3. wykorzystanie zaawansowanych metod i technik ujawniania i zabezpieczania śladów kryminalistycznych, niedostępnych policjantom komórek techniki kryminalistycznej (technikom kryminalistyki),
  4. udokumentowanie w protokole oględzin zakresu udziału w czynności oraz po zakończeniu czynności zdanie szczegółowej relacji kierownikowi grupy operacyjno- procesowej z dokonanych ustaleń i przedstawienie jej w formie pisemnej (do protokołu),
  5. doradzanie kierującemu oględzinami trybu postępowania dotyczącego dalszego wykorzystania ujawnionych śladów kryminalistycznych i dowodów rzeczowych w badaniach kryminalistycznych i doboru odpowiedniego materiału do tych badań oraz jego zabezpieczenia technicznego.

Do oględzin miejsc przestępstw popełnionych przy użyciu broni palnej, materiału lub urządzenia wybuchowego albo oględzin miejsc pożaru należy wezwać eksperta laboratorium kryminalistycznego o właściwej specjalności. Zakres jego zadań obejmuje kierowanie ujawnianiem i zabezpieczaniem dowodów i śladów użycia broni palnej lub materiałów albo urządzeń wybuchowych albo Innych śladów, dla których ujawnienia lub dla ustalenia przyczyny zjawiska niezbędne są wiadomości specjalne.

Do zadań lekarza lub lekarza medycyny sądowej wezwanego w charakterze biegłego do udziału w oględzinach zwłok na miejscu Ich znalezienia należy:

  1. ustalenie, w określonych przypadkach, czy są to szczątki ludzkie,
  2. określenie płci zwłok,
  3. określenie przybliżonego wieku,
  4. określenie przybliżonego czasu zgonu,
  5. udzielenie pomocy organowi procesowemu przy ustaleniu tożsamości zwłok
  6. udzielenie pomocy organowi procesowemu przy poszukiwaniu, zabezpieczaniu i przygotowaniu do badań specjalistycznych śladów biologicznych (wydzieliny,wydaliny, krew, włosy lub fizykochemiczne),
  7. ustalenie prawdopodobnej (przypuszczalnej) przyczyny zgonu,
  8. podyktowanie do protokołu oględzin zapisów dotyczących opisu ściśle lekarskich czynności i spostrzeżeń a także treści zapisów dotyczących szczegółów i okoliczności, które mogą mleć związek ze zgonem osoby,
  9. udzielenie pomocy organowi procesowemu w zakresie Interpretacji związków między ogólnym stanem zwłok a ich otoczeniem dla potrzeb budowy wstępnych wersji przebiegu zdarzenia.

O udziale w oględzinach miejsca przestępstwa biegłych z różnych dziedzin wiedzy decyduje prokurator, kierujący zespołem oględzinowym lub koordynator czynności techniczno-kryminalistycznych, ustalają oni w szczególności, jakich specjalności biegli będą konieczni na miejscu oględzin dla pełnego ujawnienia, zabezpieczenia i prawidłowego zinterpretowania dostępnego materiału dowodowego.

Zadaniami policjanta wyznaczonego przez kierującego zespołem oględzinowym jako odpowiedzialnego za dowody rzeczowe są:

  1. utrzymywanie stałego kontaktu z kierującym zespołem oględzinowym w celu sprawnego przyjmowania dowodów rzeczowych i zapewnienia właściwego ich zabezpieczenia technicznego i formalno-procesowego,
  2. gromadzenie wszystkich dowodów rzeczowych przyjętych podczas oględzin,
  3. kontrolowanie zabezpieczenia technicznego l formalno-procesowego wszystkich napływających dowodów i zapewnienie kierującemu zespołem oględzinowym bieżącej informacji o zgromadzonych już dowodach; w przypadku dowodów istotnych dla prowadzonego postępowania bezzwłoczne przedstawienie ich na polecenie kierującego zespołem oględzinowym kierownikowi grupy operacyjno -procesowej,
  4. prowadzenie w toku oględzin, w miarę potrzeby szczegółowego rejestru wszystkich dowodów rzeczowych oraz dokumentowanie Ich obiegu, pozwalającego na dokładne ustalenie, gdzie w danej chwili znajdują się poszczególne dowody rzeczowe oraz kto i w jakim celu miał z nimi kontakt.



COFNIJ  SPIS TREŚCI  DALEJ